Fel

Fel (huşkə)-çı qəpi səbəsojə qılə vəsləy, predmeti holi yaən həşi nişo doydə,bə çiç karde? Parsi cəvob doydə. Çı əmə zıvonədə de felon anqıl qılə kaşi heste ki, mıni hejo norohət kardedə. Qirəm vir səğandəmon,bəvindemon ki, tolışiyədə feli infinitivə forma (məsdər) de feli dəvardə (keçmiş zaman) vaxti i curə oko doə bedə.

Timsal: dəvarde.Qəpədə ıştə famemoni de təkyə(vurğu) bəsədənoy bəbe: dəvarde-keçmək; dəvarde-keçdi. Bə nıvıştəyədə? Oxo nıvıştəyədə hejo təkyə(vurğu)oko doy əbıni! Im kaşi nıvıştəyədə  kali saxteyətiyon bə məydon bekardə. Nıvıştəyədə bəpe i-dı bəjənbahandi,bəsə dəşi qəp çiçiku şedə. Jıqo famedəm, felon bə i forma dənoy lazime. Əve az ovardəm ki, felon infinitivə(məsdər) holi orəxədə -y bınıvıştəmon. Az ımi ıştəku faməmni. Az tolışim, ıştə zıvonədə qəp jəydəm,oko doydəm. Bə ıştə,həmən bə co dialekton vir səğandəm.Im həm bomono marağine, həmən bənəy linqvisti ım çımı koy! Az ve vaxte vir səğandəm ki, Masali, Liki ve diyonədə felon infinitivə holi bı formada voteydən! Bo əməroən ve çok əbi ki, ıştə nıvıştəyədə feli məsdər forma orəxi -y bınıvıştəmon, həmən qirəvə bencən qəpədəən oko bıdəmon:

votey

şıştey

qətey

piey

kardey

vindey

omey

beşey

onoy

handey

bardey

qardey

parsey

həşey

peşomey

hıriey

rosniey

rəsey

vitey

nıştey

şodoey

Çı felon dəvardə forma (binim nıvıştəyədə saxteyəti bə məydon bekrdə) jıqo bəbe:

tı vote

tı şışte

tı piəy

tı karde

tı vinde i c.ç.

Sovı bı ımon kali felon hestin ki,əvon qırd co curə oko doə bedən.

Timsal: ofaye-ım çı əmə zıvonədə iqləliyə sıxane ki,çı əy iqlə variantışheste. Ofəye-məsdər,ofəyə/ofəyəşe (Xıdo əvış ofəyə/xıdo ofəyəşe) seminə şəxsi coyliyədə oko doə bedə. Cumçıko, ğurbinə duston,şımə zıneydəyon ki,Im ofəye iqlə bə Xıdo daire, əvə əy çe Xıdo barədə oko dodəmon. Yəni çı əmə zıvonədə //az ofəyəme-tı ofəyə//-jıqo çi ni. Kali felonən hestin ki,əvon co curə oko doə bedən. Jıqo felon kamin, çı əvon zıvonədə bey zıvoni amorf bey ni!

Timsal: səy feli. Az ımım i kərəvotə,ım fel bo şəxsonro ovaxteyədə bəstem-bəsteş-bəste forma dəşedə. Jıqo bəsə dəşe bedə ki, ım sıxan co formada bıə, soron, əsron ıştə randəşon jə, əv bı forma eqıniyə.Im normalə holey, bə xosiyən çı əmə zıvonədə,binim çı əy nıvıştəyış bıəni. Mılxəs,de -ey sə nıbə felon ımonin: səy, noy, doy.

P.S. Bəzıne be ki, bı barədə çımı bənav nıvıştəkəs bıə, çımı rımuzım ni. Az de qrammatika dəsturon çoknəy bənine, nıvıştıme.

Diana Montgomeri

Comments